In tijden van afnemend licht

Eugen Ruge • Romans • gelezen op 29 oktober 2016

★★★★★
Het boek van het jaar 2011 was dit in Duitsland. Het beschrijft in (autobiografische) romanvorm de geschiedenis van enkele generaties van een Duits-Russische familie. Het verhaal schrijft Ruge in niet-chronologische volgorde, lopend van 1952 tot 2001. De bouw (1961) en de val (1989) van de Berlijnse muur worden uiteraard niet onbesproken gelaten. Af en toe ironisch, soms hilarisch, licht defaitistisch en soms overdreven (achterkleinzoon Markus is wel een heel karikaturaal type geworden) geeft Ruge de generatiegeschiedenis vorm, waarbij veel momenten van de Duitse historie een rol spelen. Mexico (ballingschap), Siberië (werkkamp), maar natuurlijk ook Oost-Berlijn zijn de plaatsen waar het zich afspeelt. Wilhelm viert zijn 90e verjaardag op 1 oktober 1989, als fanatieke en overtuigd communist. Het neerstorten van zijn buffettafel staat symbool voor het gevoel van ontevredenheid, dat zo langzamerhand het bewind in Oost-Duitsland gaat ondermijnen. Zijn zoon Kurt en diens zoon Alexander zijn - Kurt wat langzamer dan Alexander - anders denkend dan hun (groot)vader. De 'moderne' tijd breekt ook daar door, met alle problemen vandien.