Moeders Zondag

Graham Swift • Romans • gelezen op 26 april 2016

★★★★★
Een pareltje, deze roman (ondertitel: Een romance) van Graham Swift. Jane Fairchild (inderdaad, een vondeling, een wees, die in een goed weeshuis is opgevangen) is dienstmeisje op een landgoed in Engeland. Ze heeft een verhouding met de zoon van de buren, van gegoede huize uiteraard. Als zij op Moeders Zondag de kans krijgt met haar geliefde, Paul, het bed te delen in plaats van langs allerlei slinkse omwegen met hem te verkeren, draait deze gebeurtenis uiteindelijk uit op een dramatische situatie. Op Moeders Zondag krijgen alle bedienden vrij om hun moeders, hun ouderlijk huis, te bezoeken, wat voor Jane problemen oplevert omdat ze geen thuis heeft, waar ze naartoe kan gaan. Maar in het lege huis van Paul (zijn ouders zijn naar een ander landgoed waar met de ouders van zijn aanstaande over zijn huwelijk gesproken gaat worden) vinden ze elkaar en vindt Jane een plaats. Paul is de enig overgebleven zoon, zijn beide broers zijn in de Eerste Wereldoorlog omgekomen. Uiteindelijk gaat het meer over de schrijfster Jane Fairchild, die alles in zich opneemt, vertaalt, in vertellingen uit, later als ze een beroemd auteur is geworden. De zinnen zijn adembenemend, je herkent er de schrijver in zonder dat hij een rol speelt in deze prachtige roman. Niet dik, wel heel erg mooi en het herlezen meer dan waard. Een citaat: 'Ze zou schrijver worden en zou - doordat ze schrijver was, ofwel door datgene waardoor ze schrijver had willen worden - zich telkens weer overvallen voelen door de veranderlijkheid van woorden. Een woord was geen ding, nee. Een ding was geen woord. Maar op een of andere manier waren die twee - dingen - aan elkaar gekoppeld. Was alles dan nog maar één groot verzinsel? Woorden waren als een onzichtbare huid die al het bestaande omhulde en er realiteit aan verleende. (...) In het beste geval leek het erop dat de dingen de woorden kunnen heiligen die hen van elkaar onderscheidden en dat woorden alles kunnen heiligen. Maar deze dingen zou ze in interviews nooit zeggen.' (p. 117-118)