De Eeuw van Frieda Belinfante

Toni Boumans • Biografieën • gelezen op 5 april 2015

★★★★★
De ondertitel, althans dat denk ik, luidt 'Een schitterend vergeten leven'. Het is de biografie van Frieda Belinfante, een celliste maar vooral ook (de eerste vrouwelijke) dirigente, die leefde van 1904-1995. Ze was de dochter van concertpianist en muziekpedagoog Ary (eigenlijk Aron) Belinfante en Georgine Hesse en werd geboren op 10 mei, een datum die ze het liefst wil vergeten, vooral nadat de Duitsers op 10 mei Nederland zijn binnengevallen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog aarzelt ze niet in het verzet te gaan en ze maakt talloze persoonsbewijzen na, helpt onderduikers en werkt mee aan de overval op het Amsterdamse bevolkingsregister in 1943. Op twee na komen al haar groepsleden daardoor om, wat haar uiteindelijk doet vluchten naar Zwitserland en vertrekken naar de Verenigde Staten. Een groot deel van haar familie komt om in Duitse concentratiekampen, slechts haar moeder en haar zus overleven de oorlog. Ondertussen musiceert ze en dirigeert ze, eerst in Nederland (zonder natuurlijk dispensatie aan te vragen bij de Nederlandsche Kultuurkamer), later ook in de Verenigde Staten. Bovendien is ze lesbisch, wat in die tijd altijd verborgen moest blijven. Toni Boumans heeft een getrouw levensverhaal geschreven over Frieda Belinfante, soms denk je dat het wel een absoluut voortreffelijke vrouw geweest moet zijn. Dat zal wel niet, maar dat ze een overlever was, is duidelijk genoeg. Een boeiende biografie, hoe dan ook, die je met genoegen leest. Vreemd genoeg wordt in Nederland nauwelijks over haar gesproken, al is er wel een Uur van de Wolf aan haar gewijd (1996).