Quasikristallen

Eva Menasse • Romans • gelezen op 1 februari 2015

★★★★★
Een wonderbaarlijk mooie roman. Eva Menasse beschrijft het leven van Xane Molin, in dertien hoofdstukken, die ieder worden beschreven vanuit het standpunt van mensen die haar kennen: schoolvriendinnen, geliefden, familieleden, zakenrelaties enzovoort. Het begint als ze een jaar of twaalf, dertien is en het eindigt als ze een bejaarde oma is. In ieder hoofdstuk word je een wereld in geroepen waarin zij een rol speelt, soms duurt het even voordat je door hebt hoe het zit en hoe de relatie is van Xane met degene door wiens of wier ogen je aan het lezen bent. Dat geeft een bijzonder effect aan het verhaal, want enerzijds krijg je een redelijk uitgebalanceerd inzicht in het leven van deze vrouw, maar anderzijds lees je (soms tussen de regels door) ook veel over de geschiedenis, de politiek, de cultuur. Gezien dan weer vanuit het perspectief van Oostenrijkers en Duitsers. Het is een boek dat je ook af en toe even weg kunt (moet) leggen, om het verhaal goed op je te laten inwerken. Het leven van een strijdbare vrouw, staat er achterop, een citaat van Der Spiegel, maar toch ook vooral van 'de' vrouw. Terwijl het toch niet echt een feministische roman genoemd moet worden, vind ik. Eerder gaat het om het nooit echt leren kennen van een persoon (m/v), ook niet als je die persoon vanuit verschillende invalshoeken beziet. De titel zegt genoeg trouwens. Absoluut een aanrader, dat zeker, zowel voor mannelijke als vrouwelijke lezers! In het Haarlems Dagblad van december vond ik nog de volgende opmerking van Eva Menasse: 'Dit is niet de tijd om een roman te schrijven. Dat kon toen we nog een compact wereldbeeld hadden. Eén God, één keizer, één natie. Tegenwoordig zijn er internet, ebola, stervende kinderen, mensen die zich willen klonen. Daarom is een fragmentarische roman gepaster. Je kunt het ook banaler zeggen: iemand die zich voorneemt een roman te schrijven, lijdt aan grootheidswaanzin.'