Ongeduld

Stefan Zweig • Romans • gelezen op 3 september 2014

★★★★★
Deze opnieuw uitgegeven roman van Stefan Zweig, in de serie LJ Veen Klassiek, zou ook 'Pas op voor medelijden' of 'Ongeduld van het hart' kunnen heten, zoals de Engelse en de Duitse versies. Vooral 'Beware of Pity' is toepasselijker, want eigenlijk is het ook een waarschuwing: volg je medelijden niet zodanig dat er ongelukken gebeuren (heel eenvoudig gezegd). De titel 'Ongeduld' vind ik te beperkt voor deze psychologische roman, die Zweig publiceerde in 1938. De werktitel was overigens 'Mord durch Mitleid'. Toni Hofmiller is een gevoelige, niet rijke, eenzame cavalerist die aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog aan de Hongaars-Oostenrijkse grens wordt gestationeerd. Daar maakt hij kennis met de heer Kekesfalva, diens verlamde dochter Edith en hun nichtje Ilona. Hij voelt zich er thuis, zodanig zelfs dat er uiteindelijk een verloving van hem met het verlamde meisje Edith van komt. Alles loopt echter heel anders en het komt tot een climax als de oorlog ook echt uitbreekt. Medelijden met Edith heeft hem hiertoe gebracht, maar telkens maakt hij de verkeerde keuzes, totdat hij uiteindelijk in de oorlog een werkelijke held wordt. Zonder dat hij dat zelf wil, want zijn geweten blijft bezwaard. Eigenlijk is het thema niet heel origineel, maar de schrijfwijze van Zweig houdt je aan boek en bank gekluisterd. Bijzonder!